برگه های اطلاعات ایمنی مواد شیمیایی
برگه های اطلاعات ایمنی مواد شیمیایی
Material Safety Data Sheet
کلیات:
• مراجع ذیصلاح بایستی معیارهایی را برای آماده سازی برگه های ایمنی شیمیایی مخاطره آمیز آماده سازد بطوریکه کلیه اطلاعات اساسی را پوشش دهد معیارهای موجود در آماده سازی برگه ایمنی مواد شیمیایی که توسط مراجع ذیصلاح بین المللی تنظیم شده بایستی تبعیت و اجرا گردد.
• عرضه کنندگان مواد شیمیایی باید MSDS ماده مورد عرضه را در اختیار مصرف کننده قرار دهد.
• کارگران حق دارند اطلاعات ایمنی ماده ای را که با آن کار می کنند بدانند و MSDSباید به زبان قابل فهم در اختیار کارگر قرار گیرد.
فراهم نمودن اطلاعات:
• عرضه کننده مواد شیمیایی باید فرد واجد شرایطی را که دارای اطلاعات پایه در خصوص مواد شیمیایی مخاطره آمیز باشد برای تهیه MSDS بکار گیرد. اطلاعات باید به زبان رسمی کشور درخواست کننده ماده ئ یا زبانی که کتباً مورد توافق قرار گرفته ارسال شود.
• مدیران بر اساسMSDS بر نحوه صحیح کار و نگهداری و ... نظارت کنند.
• بدون وجود MSDS نباید هیچ ماده مخاطره آمیزی مورد استفاده قرار گیرد.
• مدیران باید MSDS تمام مواد خطرناک را در دسترس کارگران قرار دهد.
محتوای اطلاعات:
• برگه های مربوط به ایمنی مواد شیمیایی باید اطلاعات لازم را در خصوص تشخیص مواد شیمیایی ،عرضه کننده آن،طبقه بندی ،مخاطرات ،احتیاط های ایمنی و روشهای اورژانسی مربوطه در اختیار قرار دهند
• اطلاعات مورد لزوم در این زمینه باید مراجع ذیصلاح برای مدیران طرف قرارداد ارسال شود و یا این کار توسط مراجع ذیصلاح صورت گیرد.
جزئیات اطلاعات مورد نیاز در این زمینه به شرح ذیل می باشد:
- شناسایی (تشخیص هویت ) شرکت تولید کننده ماده شیمیایی
نام ماده شیمیایی بایستی همان نامی باشد که در روی برچسب ماده شیمیایی مخاطره آمیز بکار رفته که این نام ممکن است نام شیمیایی مرسوم یا نام تجارتی ماده باشد که به طور گسترده به کار برده می شود.عنوان نامهای اضافی در صورتیکه به تشخیص کمک کند ، لازم است. نام کامل، آدرس و شماره تلفن فروشنده بایستی جهت تماس در مورد حوادث اضطراری یک شماره تلفن اضطراری داده شود. این شماره ممکن است شماره تلفن خود کمپانی ویا فرد مشاور باشد که بتوان در هر زمانی با آن تماس برقرار نمود.
2) اطلاعات مربوط به اجزاء تشکیل دهنده محصول
اطلاعات موجود باید به مدیران این امکان را بدهد که مخاطرات توام با مواد شیمیایی معین را تشخیص دهند تا حدی که بتوانند یک مخاطره را ارزیابی نمایند ، همچنانکه در بخش 6.2(روشهای ارزیابی مخاطره )آن دستورالعمل آمده است . طبیعتاً بایستی شرح تفصیلی کلیه اجزاء ترکیب شیمیایی بیان شود اما در صورتیکه ارزیابی مخاطرات به روش صحیحی صورت گیرد این اقدام ممکن است ضرورتی نداشته باشد. موارد زیر بجز در جایی که نام یا غلظت اجزاء مخلوط جزو اطلاعات محرمانه است باید تامین گردد در صورت محرمانه بودن بایستی بر طبق بخش 6.2 عمل شود
1- توضیحی از اجزاء اصلی ، شامل ماهیت شیمیایی آنها.
2- نوع غلظت اجزائی از ترکیب که از جهت ایمنی و بهداشت مخاطره آمیز می باشند
3- نوع وغلظتی از اجزاء ترکیب آن جزء در این غلظت و یا غلظت بیش از آن در فهرست تایید شده توسط مراجع ذیصلاح یا افراد سرشناس از جنبه ایمنی و بهداشت به عنوان مواد شیمیایی مخاطره آمیز طبقه بندی شده و یا اینکه غلظت های بیش از آن منع گردیده است.
3) تشخیص مخاطرات
مهمترین مخاطرات شیمیایی ، شامل مهمترین مخاطرات محیطی ، فیزیکی و بهداشتی باید به صورت خوانا و خلاصه به صورت یک روش اورژانسی بیان می شود. اطلاعات باید با برچسب تعیین شده برای آن ماده هماهنگی داشته باشد.
4) اقدامات کمکهای اولیه و خود یاری بایستی به دقت توضیح داده شود.
موقعیتهای که توجهات فوری پزشکی را نیاز دارد بایستی توضیح داده شود و ضرورت اقدامات بیان گردد. در صورت لزوم نظم و ترتیب مخصوص برای درمان فوری و اختصاصی باید تاکید گردد.
5) اقدامات مربوط به اطفاء حریق
تمهیدات مربوط به اطفاء حریق شامل موارد مختلفی است برای مثال:
• عوامل خاموش کننده مناسب
• عوامل خاموش کننده ای که به دلیل ایمنی نباید آنها را به کار برد.
• وسایل حفاظتی اختصاصی جهت مأموران اطفاء حریق
• همچنین بایستی در خصوص خواص مواد شیمیایی مورد آتش سوزی و مخاطرات مربوط به مواجهه اختصاصی با آنچه در اثر احتراق تولید میشود و همچنین در خصوص احتیاط های ضروری مربوطه اطلاعات لازم تهیه گردد.
6) اقدامات لازم برای انتشار اتفاقی مواد شیمیایی
بایستی در خصوص اقداماتی که منجر به انتشار اتفاقی مواد شیمیایی می شوند اطلاعات لازم تهیه گردد. این اطلاعات بایستی شامل موارد زیر باشد.
- احتیاط های ایمنی وبهداشتی ،حذف منابع ایجاد جرقه ، تدبیر تهویه کافی ، تدبیر وسایل حفاظتی فردی مناسب.
- اطلاعات محیطی : حفاظت کردن از نشست اتفاقی مواد شیمیایی ، نیاز به سرویس های اضطراری اعلام خطر ، واحیاناً نیاز به دسترسی فوری برای اعلام خطر در جاییکه مخاطره قریب الوقوع می باشد.
- روشهای ایمنی ونظافت : استفاده از مواد جاذب مناسب ، اجتناب از تولید گازها و فیوم ها از طریق آب و یا رقیق کننده های دیگر ، استفاده از عوامل خنثی کننده مناسب .
- آگاهی ها : توصیه های لازم در خصوص اقدامات مخاطره آمیزی که بطور علمی قابل پیش بینی می باشند.
7) کاربرد مواد و ذخیره آنها
باید در خصوص شرایطی که توسط عرضه کننده مواد به منظور ذخیره و کاربرد ایمن مواد توصیه شده اطلاعات لازم را بدست آورد که این شرایط شامل موارد زیر می باشد:
- طراحی و تعیین مکانها یا مخازن ذخیره مواد
- جداسازی از محلهای کار و ساختمانهای اداری
- ناسازگاری با مواد
- شرایط ذخیره ، بطور مثال درجه حرارت و رطوبت و دور بودن از تابش مستقیم خورشید.
- نظم و ترتیب ویژه ای که از ایجاد فضای راکد اجتناب شود.
8) کنترل های مواجهه یا مواد شیمیایی یا حفاظت فردی
باید در خصوص وسایل حفاظت فردی که در حین کار با مواد شیمیایی مورد استفاده واقع می شوند و همچنین در خصوص نوع وسایلی که حفاظت مناسب لازم را تأمین می نماید اطلاعات لازم فراهم شود. بایستی یادآور شد در مواردیکه لازم باشد کنترلهای اولیه از طریق طراحی و نصب تجهیزات مربوطه و دیگر اقدامات مهندسی فراهم شده و همچنین در خصوص اقدامات لازم برای مواجهه حداقل کارگران با مواد شیمیایی بایستی اطلاعات لازم فراهم شود.
فاکتورهای کنترل اختصاصی همانند حدود مواجهه یا استانداردهای بیولوژیکی بایستی همراه با روشهای نظارت توصیه شده اعمال شود.
9) خواص فیزیکی و شیمیایی
بایستی نسبت به خواص ظاهری ماده شیمیایی شرح مختصری داده شود،اینکه آیا آن ماده جامد، مایع و یا گاز بوده و یا رنگ و بوی آن چیست .و ویژگی ها و خواص مشخص ماده در صورتیکه که شناخته شده باشد مخصوصاً ماهیت تست شنوند گی آن در هر مورد باید بیان شود.تست های مورد نظر بایستی مطابق با قوانین و معیارهای ملی رایج در منطقه کار مدیر یا کارفرما صورت گرفته وتر نبود قوانین یا معیارهای ملی ، معیارهای تست شنوند گی کشور صادر کننده کالا بایستی به عنوان اصول راهنما مدنظر واقع شود. محتوای اطلاعات فراهم شده بایستی با روش کاربرد مواد شیمیایی تناسب داشته باشد.
مثالهایی از دادهای مفید دیگر شامل موارد زیر می باشد.
• ویسکوزیته یا روان روی
• نقطه انجماد /حدود انجماد
• نقطه جوش /حدود جوش
• نقطه ذوب /حدود ذوب
• درجه حرارت خوذ اشتعالی
• خواص انفجاری
• خواص اکسیداسیون
• فشار بخار
• وزن ملکولی
• دانسیته یا وزن مخصوص
• P.H قابلیت انحلال
• ضریب تفکیک(آب/ -n اکتان(
• پارامترهایی همانند دانسیته بخار قابلیت اختلاط یا نفوذ ، میزان تبخیر و هدایت.
10) پایداری و قابلیت واکنش
بایستی احتمال واکنش مخاطره آمیز در شرایط معین بیان شود. شرایط قابل اجتناب باید ذکر گردد. برای مثال:
- شرایط فیزیکی برای مثال درجه حرارت، فشار، نور ، شوک ، تماس با رطوبت یا هوا.
- مجاورت با مواد دیگر برای مثال ،اسید ها، بازها،عوامل اکسید کننده یا هر ماده مخصوص دیگر که ممکن است باعث یک واکنش خطرناک شود.
در مواردیکه در اثر تجزیه، مواد شیمیایی مخاطره آمیز ایجاد شود این موضوع باید همراه با احتیاط های ضروری آن به طور اختصاصی بیان شود.
11) اطلاعات سم شناسی مربوط به مواد شیمیایی
در این بخش بایستی اطلاعات لازم در خصوص تأثیر ماده روی بدن راهها ممکن ورود آن به بدن فراهم شود .
مرجع مورد نظر بایستی تأثیرات حاد در برداشته و همچنین تأثیرات آنی و تأخیری تأثیرات مزمن به وجود آمده از مواجهه کوتاه مدت و بلند مدت را بیان کند.
همچنین باید مخاطراتی که در نتیجه واکنش احتمالی ماده با دیگر مواد شیمیایی به وجود می آید از جمله به نوع اثرات متقابل مواد اشاره شود برای مثال اثرات متقابل ناشی از کاربرد دارو ، تنباکو و الکل باید مشخص شود.
12) اطلاعات در خصوص اثرات زیستی
مهمترین ویژگی های ماده که احتمالاً بر محیط تأثیر میگذارند بایستی تشریح شود. اطلاعاتی که باید به آنها اشاره شود شامل اثرات حاد شیمیایی به صورت آنی و تأخیری و اثرات مزمن ناشی از تماس طولانی مدت و کوتاه مدت می باشند و در صورت لزوم اطلاعات کلیدی باید در اختیار افراد مسئول قرار گیرد که از جمله مسیرهای احتمالی پخش مواد شیمیایی مورد نظر در آب و سایر اطلاعات درباره سمیت مواد شیمیایی در محیط زیست است برای مثال اثرات بر تصفیه آب را می توان نام برد.
13) ملاحظات مربوط به دفع مواد شیمیایی
در مورد بسته های آلوده به مواد شیمیایی که ممکن است محتوی پس مانده های مواد شیمیایی مخاطره آمیز باشد بایستی روشهای ایمنی دفع مواد شیمیایی اعمال گردد. به کارفرمایان باید خاطرنشان نمود که در این مورد ممکن است قوانین دستورالعمل های ملی وجود داشته باشد.
14) اطلاعات مربوط به حمل و نقل
در زمینه احتیاط های ویژه ای که کارفرمایان باید از آنها آگاه بوده ویا در حین حمل و نقل مواد شیمیایی در واحد خود آنها را رعایت کنند باید اطلاعات لازم به آنها داده شود. اطلاعات مربوطه در این مورد در توصیه نامهای سازمان ملل در خصوص حمل و نقل مواد مخاطره آمیز آورده شده و همچنین ممکن است در دیگر قراردادهای بین المللی موجود باشد.
15) اطلاعات مربوط به مقررات
اطلاعات لازم جهت برچسب زدن و علامت گذاری بایستی در این مرحله آورده شود. مقررات ملی مخصوص یا دستورالعملهای اعمال شده برای کار با مواد شیمیایی باید به این قسمت ارجاع شود. مدیران باید مراجعه به مقررات و دستورالعملهای ملی را در این مورد از یاد نبرند.
16) اطلاعات دیگر
اطلاعات دیگری که برای بهداشت و ایمنی کارگران ممکن است اهمیت داشته باشد شامل موارد زیر است
مثالهایی در این زمینه عبارتند از: آموزش ، توصیه به افراد ، توصیه های لازم در مورد کاربرد های مواد و محدودیت آن، مرجع ها و منابع کلیدی داده ها جهت گردآوری و تنظیم بروشورهای مربوط به ایمنی مواد شیمیایی ، دقت در ارتباط فنی و تکنیکی آن ماده و تاریخ انتشار و برگه های مربوط به اطلاعات ایمنی.